17 Mart 2018 15:57
-A +A
Muhammed Emin Hekimhan

Muhammed Emin Hekimhan

Vezirlerde Gereken Özellikler

Çınar Kırşehir Gazetesi Köşe Yazarı

KALEMİMDEN DAMLALAR
         Ey sultan, bil ki; bir sultanın veziri salih, işinde yeterli ve adil olunca, sultanın ünü yayılır, kıymeti yükselir. Çünkü hiçbir devlet başkanı, yardımcısı olmadan zamana hükmetmesi ve saltanatını sevk ve idare etmesi mümkün değildir. Bu işi tek başına yapmaya kalkışanın şüphesiz ayağı kayacaktır.
         Baksana, Hz. Peygamber (s.a.v) dahi Allah katındaki kadru kıymeti, yüksek derecesi ve söz sanatında mükemmel olmasına rağmen, Allah (c.c) ona, ashabının ileri gelenleri ile istişare etmesini emrederek şöyle buyurmuştur: "Onlarla (iş konusunda) istişare et." ( Al-i İmrân, 3/159.)
         Allahu Teala, başka bir ayette, Hz. Musa'nın (a.s) şöyle dua ettiğini haber vermektedir: "(Ey Rabbim!) Bana ailemden bir de vezir (yardımcı) ver. Kardeşim Harun'u. Onun sayesinde arkamı kuvvetlendir. Ve onu işime ortak kıl. (Tâ-Hâ, 20/29-32.)
         Peygamberler dahi bir yardımcıya ihtiyaç duyunca, diğer insanlar daha fazla muhtaçtırlar.
         Ezdüşir b. Bâbek'e: "Sultana en fazla faydası dokunacak kimdir?" diye sorulunca; Ezdüşir: "Kendisiyle istişare edebilecek, tedbiri elden bırakmayan, kararlı, güvenilir, akıllı ve salih bir yardımcıdan başkası olamaz!" der.
YÖNETİCİNİN YARDIMCISINA KARŞI TUTUMU
         Sultanın, yardımcısı olan vezirine karşı şu üç şekilde davranması gerekir:
1 - Onda bir sürçme ve hata gördüğü zaman cezalandırmakta acele etmemeli.
2- Malı çoğalıp, hizmeti devletin her tarafına yayıldığında, vezirinin helal malına ve servetine göz. dikmemeli.
3- Sultana bir ihtiyacını bildirdiğinde, onu gidermede gevşek davranmamalı.
Sultan, yardımcısına karşı şu üç şeye dikkat etmelidir:
1- Kendisiyle görüşmek istediği zaman, görüşmesine izin vermeli,
2- Fesatçı kişilerin onun hakkındaki sözlerine kulak vermemeli,
3- Ondan sırlarını asla gizlememelidir.
         Çünkü hayırlı bir vezir, sultanın sırlarının koruyucusu, memleketin işlerinin takipçisi, hazinesinin ve vilayetlerinin mimarıdır. O, memleketin süsüdür; devletin azamet ve kudretini en güzel şekilde temsil eder. Yapılan iş ve icraatlarda söz sahibi odur; dertleri dinleyip cevap vermede yetki ondadır. Onun ile memleket mesrur olur, düşmanlar def edilir. O, insanlar içerisinde en fazla sözünün dinlenmesi ve kıymeti bilinmesi gereken kişidir.
         Lokman Hekim bir vasiyetinde oğluna demiştir: "İşlerinde yardımcına değer ver; çünkü o, sende yapılması uygun olmayan bir iş gördüğü zaman, seni uyarır yanlışına katılmaz."
İYİ BİR VEZİRİN/YARDIMCININ SIFATLARI
         Vezir, bütün işlerde hayra yönelip, kötülükten sakınmalıdır. Sultanı, güzel inançlı, halkına karşı şefkatli olduğu zaman, her hususta ona yardımcı olmalıdır. Şayet, kindar ve seviyesiz politika sahibi birisi ise onu güler yüzle, yavaş yavaş yola getirmeye çalışmalı, tâ ki doğru, tertemiz yola girinceye kadar devam etmelidir.
         İktidarın devamının başbakanla, dünyanın devamının da sultanla olduğu unutulmamalıdır. Sultan, vezirini daima hayırla anmalıdır. Şu bilinmelidir ki, İnsanlığın ilk ihtiyaç duyacağı şey, bir liderdir.
         Zalim Behram'a: "Sultanın saltanatını tam kurması ve devletini huzura ulaştırması için kaç şeye ihtiyaç vardır?" diye sorulduğunda şöyle cevap verir: "Yedi şeye ihtiyaç vardır. Onlar da:
1- Sırlarını açabileceği, gizli meselelerini görüşebileceği, işlerini yürütebilen salih bir yardımcı,
2- İhtiyacı olduğu anda hızıyla kendisini kurtarabilecek iyi bir binek,
3- Keskin bir kılıç,
4- Sağlam bir silah.
5- Taşıması kolay, ağırlığı az, kıymeti çok, altın, inci, mücevher gibi değerli eşya,
6- Üzüntüsünü giderecek, kalbini yumuşatacak güzel bir zevce.
7- İktisatlı, tecrübeli bir aşçıdır.
Kaynak : İmam-ı Gazali-Yöneticilere Altın Öğütler
 


Anahtar Kelimeler : Muhammed Emin HEKİMHAN ,
Print
Yorum Yap
Yorumunuz
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Facebook Yorumları
Dikkat Çekenler
Yazarlar
Anket

Duyurular
Linkler
Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...
E-Gazete
/Resimler/Editor/images/13%20ARALIK%20PER%C5%9EEMBE-1.jpg
Facebook Twitter
2014 Kırşehir Haber 365 - tüm hakları saklıdırHaber Scripti Haber Yazılımı